نظرسنجی بزرگ فاندری از ماینرها درباره سافت فورک BIP-110 بیت کوین

جامعه توسعه‌دهندگان بیت‌کوین در جدیدترین گام برای ارتقای زیرساخت‌های فنی و افزایش کارایی این شبکه، ارزیابی‌های همه‌جانبه‌ای را روی پروپوزال BIP-110 آغاز کرده است؛ طرحی کلیدی که با تمرکز بر بهینه‌سازی ساختار تراکنش‌ها و کاهش هزینه‌های شبکه، پتانسیل تحول در کارآمدی پرداخت‌های لایه دوم را دارد و توجه فعالان اقتصاد دیجیتال و توسعه‌دهندگان فناوری‌های مالی را به آینده مقیاس‌پذیری این بلاک‌چین جلب کرده است.

بحث بر سر هویت واقعی بیت کوین و کارکرد اصلی بلاک‌چین آن، بار دیگر به یکی از داغ‌ترین موضوعات جامعه ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵ شمسی) تبدیل شده است. شرکت فاندری دیجیتال (Foundry Digital)، به عنوان بزرگ‌ترین اپراتور استخر استخراج بیت کوین در جهان، اعلام کرده است که به مشتریان خود اجازه می‌دهد تا درباره فعال‌سازی پروپوزال BIP-110 تصمیم‌گیری کنند. این تصمیم که از طریق رای‌گیری با قدرت پردازش (هش‌ریت) انجام می‌شود، گامی بزرگ در جهت حاکمیت غیرمتمرکز و تعیین مسیر آینده شبکه بیت کوین به شمار می‌رود.

پروپوزال BIP-110 که با نام «سافت فورک موقت کاهش داده‌ها» نیز شناخته می‌شود، با هدف محدود کردن موقت داده‌های غیرمالی (اسپم) روی بلاک‌چین بیت کوین ارائه شده است. این طرح مستقیماً با پدیده‌هایی مانند اوردینالز (Ordinals) و توکن‌های BRC-20 که حجم زیادی از فضای بلاک را اشغال می‌کنند، مقابله می‌کند. در این گزارش تحلیلی از رسانه تخصصی پی‌کار، به بررسی ابعاد مختلف این تصمیم، پیامدهای فنی آن و تاثیر احتمالی آن بر صنعت استخراج و فین‌تک می‌پردازیم.

اصل ماجرا چیست؟ نظرسنجی با قدرت هش‌ریت

فاندری دیجیتال که دفتر مرکزی آن در روچستر نیویورک واقع شده، در ایمیلی رسمی به مشتریان خود اعلام کرد که آن‌ها می‌توانند با استفاده از قدرت پردازش سخت‌افزاری خود، رای موافق یا مخالف خود را نسبت به پروپوزال BIP-110 ثبت کنند. فاندری در این بیانیه تاکید کرد: «به عنوان ماینر، بسیار مهم است که صدای شما شنیده شود و در حاکمیت شبکه مشارکت داشته باشید. این یکی از بحث‌برانگیزترین پروپوزال‌های فعلی بیت کوین است و ماینرها نقشی مستقیم در فعال‌سازی یا عدم فعال‌سازی آن دارند.»

پروپوزال BIP-110 یک سافت فورک (تغییر قانون سازگار با نسخه‌های قبلی) است که قوانین سخت‌گیرانه‌ای را برای کاهش داده‌های دلخواه و غیرپولی در تراکنش‌ها اعمال می‌کند. بر اساس جزئیات فنی این طرح:

• بیشتر خروجی‌های جدید تراکنش‌ها به ۳۴ بایت محدود می‌شوند.

• محدودیت ۸۳ بایتی برای خروجی‌های OP_RETURN مجدداً احیا می‌شود.

• تراکنش‌هایی که داده‌های بزرگ‌تر از ۲۵۶ بایت را ارسال می‌کنند، رد خواهند شد.

این محدودیت‌ها به این معناست که ثبت تصاویر، ویدیوها و سایر داده‌های حجیم روی بلاک‌چین بیت کوین که در سال‌های اخیر تحت عنوان اینسکریپشن‌ها رواج یافته بود، عملاً غیرممکن یا بسیار دشوار خواهد شد.

چرا پروپوزال BIP-110 اهمیت دارد؟

اهمیت این رویداد فراتر از یک تغییر فنی ساده است؛ این موضوع به فلسفه وجودی بیت کوین و مدل اقتصادی آن مربوط می‌شود. از یک سو، موافقان طرح معتقدند بیت کوین باید به عنوان پول همتا‌به‌همتای خالص (Pure Peer-to-Peer Money) عمل کند. انباشت داده‌های غیرمالی روی بلاک‌چین، حجم کل دفتر کل را به شدت افزایش می‌دهد که این امر هزینه راه‌اندازی و نگهداری نودهای کامل (Full Nodes) را بالا برده و به تمرکزگرایی منجر می‌شود.

از سوی دیگر، مخالفان این طرح (که چهره‌های شاخصی مانند مایکل سیلور و توسعه‌دهندگان بلاک‌استریم نیز در میان آن‌ها دیده می‌شوند) استدلال می‌کنند که هرگونه محدودیت مصنوعی روی نوع داده‌های تراکنش، با اصل آزادی و مقاومت در برابر سانسور در بیت کوین تضاد دارد. علاوه بر این، کارمزدهای حاصل از تراکنش‌های اوردینالز و توکن‌های مبتنی بر شبکه، منبع درآمد بسیار مهمی برای ماینرها، به ویژه پس از هاوینگ‌های متوالی، ایجاد کرده است.

این چالش‌های حاکمیتی و تغییرات ساختاری در شبکه‌های بلاک‌چینی، همواره بر رفتار سرمایه‌گذاران بزرگ تاثیرگذار بوده است؛ همان‌طور که پیش‌تر در تحلیل انتقال دارایی‌های نهنگ‌های قدیمی بیت کوین اشاره کردیم، هرگونه تغییر در قوانین پایه شبکه می‌تواند جریان نقدینگی را در بازار جابه‌جا کند.

اثر احتمالی بر بازیگران بازار و صنعت استخراج

اگر پروپوزال BIP-110 رای بیاورد و فعال شود، تاثیرات مستقیمی بر بخش‌های مختلف اکوسیستم خواهد داشت:

۱. کاهش کارمزد تراکنش‌ها و سبک شدن شبکه

با حذف داده‌های حجیم، رقابت برای فضای بلاک کاهش یافته و کارمزد تراکنش‌های عادی انتقال پول به شدت کاهش می‌یابد. این موضوع برای کاربرانی که از بیت کوین برای پرداخت‌های روزمره یا انتقال ارزش استفاده می‌کنند، یک خبر عالی است.

۲. کاهش درآمدهای جانبی ماینرها

استخرهای استخراج و ماینرهای مستقل بخشی از درآمدهای نجومی خود از محل کارمزد تراکنش‌های اوردینالز را از دست خواهند داد. این موضوع ممکن است برخی ماینرهای با بهره‌وری پایین را با چالش‌های جدی سودآوری مواجه کند.

۳. تغییر در توسعه لایه دوم بیت کوین

محدود شدن ثبت داده روی زنجیره اصلی (L1)، توسعه‌دهندگان را مجبور می‌کند تا پروژه‌های نوآورانه خود را به راه‌حل‌های لایه دوم (L2) مانند شبکه لایتنینگ یا زنجیره‌های جانبی منتقل کنند که این خود پویایی جدیدی به بخش فین‌تک بیت کوین می‌بخشد.

نسبت این موضوع با ایران؛ فرصت‌ها و ریسک‌ها برای فعالان داخلی

هرچند این تصمیم در سطح جهانی اتخاذ می‌شود، اما اثرات آن مستقیماً به اکوسیستم رمزارز و ماینینگ ایران در سال ۱۴۰۵ منتقل خواهد شد. فعالان فین‌تک و استخراج در ایران باید به نکات زیر توجه داشته باشند:

• اقتصاد ماینینگ در ایران: با توجه به چالش‌های مداوم انرژی و ناترازی برق در کشور، ماینرهای ایرانی همواره با حاشیه سود باریکی فعالیت می‌کنند. کاهش کارمزدهای شبکه ناشی از تصویب احتمالی BIP-110 می‌تواند فشار مالی بیشتری بر فارم‌های قانونی استخراج وارد کند. از این رو، بهینه‌سازی تجهیزات و مدیریت هزینه‌ها اهمیت دوچندانی می‌یابد.

• کاربرد بیت کوین در پرداخت‌های بین‌المللی: برای کسب‌وکارهای ایرانی که از بیت کوین به عنوان ابزاری برای دور زدن تحریم‌ها و تسویه حساب‌های بین‌المللی استفاده می‌کنند، تصویب این پروپوزال یک مزیت است. کاهش کارمزدها و سرعت بیشتر تایید تراکنش‌ها، کارایی بیت کوین را به عنوان یک کانال پرداخت ارتقا می‌دهد. این موضوع شباهت زیادی به تلاش‌های سنتی برای حل چالش‌های مدرن‌سازی سیستم‌های پرداخت بانکی دارد، با این تفاوت که در اینجا راه‌حل کاملاً غیرمتمرکز است.

جمع‌بندی

اقدام فاندری دیجیتال برای واگذاری حق رای به ماینرها بر اساس هش‌ریت، نمونه‌ای برجسته از دموکراسی دیجیتال و حاکمیت در شبکه‌های غیرمتمرکز است. پروپوزال BIP-110 نشان‌دهنده یک نقطه عطف در تعیین مسیر آینده بیت کوین است؛ انتخابی میان «بیت کوین به عنوان یک شبکه پرداخت خالص و سبک» یا «بیت کوین به عنوان یک بستر چندمنظوره برای ذخیره داده». برآیند این تصمیم هرچه باشد، نشان می‌دهد که بر خلاف سیستم‌های مالی سنتی، در دنیای بلاک‌چین این کاربران و تامین‌کنندگان امنیت شبکه هستند که قوانین بازی را تعیین می‌کنند.

سوالات متداول (FAQ)

۱. پروپوزال BIP-110 چیست؟

یک پیشنهاد بهبود بیت کوین (سافت فورک) است که با محدود کردن حجم داده‌های غیرمالی در تراکنش‌ها، مانع از ثبت فایل‌های حجیم (مانند اوردینالز) روی بلاک‌چین اصلی می‌شود.

۲. چرا فاندری دیجیتال نظرسنجی برگزار می‌کند؟

فاندری به عنوان بزرگ‌ترین استخر استخراج جهان، می‌خواهد تصمیم‌گیری درباره این سافت فورک حیاتی را به صورت غیرمتمرکز و بر اساس رای واقعی ماینرهای خود (با استفاده از قدرت هش‌ریت آن‌ها) انجام دهد.

۳. تفاوت موافقان و مخالفان این طرح در چیست؟

موافقان خواهان حفظ بیت کوین به عنوان پول همتا‌به‌همتای سبک و ارزان هستند. مخالفان معتقدند این محدودیت‌ها درآمد ماینرها از کارمزدها را کاهش داده و آزادی تراکنش‌ها را محدود می‌کند.

۴. آیا تصویب BIP-110 کارمزد تراکنش‌ها را کاهش می‌دهد؟

بله، با حذف داده‌های حجیم غیرمالی، رقابت برای فضای بلاک کاهش یافته و در نتیجه کارمزد تراکنش‌های عادی انتقال پول کاهش می‌یابد.

۵. این رویداد چه تاثیری بر کاربران ایرانی دارد؟

کاهش کارمزدها استفاده از بیت کوین را برای تسویه‌های بین‌المللی در ایران تسهیل می‌کند، اما ممکن است درآمد ماینرهای داخلی را به دلیل کاهش سهم کارمزدها تحت تاثیر قرار دهد.

برای دنبال کردن تحلیل‌های بیشتر درباره فین‌تک، بانکداری دیجیتال و اقتصاد نوآوری، گزارش‌های تخصصی پی‌کار را در بخش مقالات تحلیلی بخوانید.

شرکت فاندری در یک نظرسنجی گسترده از ماینرها، بازخورد آن‌ها را درباره سافت‌فورک پیشنهادی BIP-110 بیت‌کوین جویا شده است که نشان‌دهنده اهمیت اجماع در ارتقای فنی شبکه است؛ برای بررسی ابعاد این تصمیم فنی و ساختاری می‌توانید به بخش مقالات رسانه پی‌کار سر بزنید و برای مطالعه جزئیات بیشتر این خبر، گزارش منتشرشده در بیت‌کوین مگزین را دنبال کنید.