مذاکرات فروش پی‌پال به استرایپ و ادونت شدت پیدا کرد

مذاکرات فروش پی‌پال به استرایپ و ادونت شدت پیدا کرد

در اوت ۲۰۲۶ (مرداد ۱۴۰۵)، اخبار و گزارش‌های منتشرشده از وال‌استریت ژورنال حاکی از آن است که مذاکرات برای فروش غول پرداخت آنلاین، پی‌پال (PayPal)، به استرایپ (Stripe) و شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی ادونت (Advent) دوباره شدت گرفته است. این در حالی است که تنها چند هفته پیش، پی‌پال پیشنهاد اولیه این کنسرسیوم را رد کرده بود. دور جدید این مذاکرات در شرایطی انجام می‌شود که انریکه لورس، مدیرعامل جدید پی‌پال، در حال اجرای یک طرح بازآفرینی و نجات برای این شرکت است تا آن را از مسیر نزولی اخیر خارج کند.

این تحول می‌تواند بزرگ‌ترین ادغام در تاریخ صنعت فین‌تک باشد و ساختار بازار پرداخت‌های دیجیتال را برای سال‌های آینده بازتعریف کند. در ادامه به بررسی دقیق جزئیات این مذاکرات، طرح نجات مدیرعامل پی‌پال و پیامدهای آن برای اکوسیستم جهانی و ایران می‌پردازیم.

جزئیات پیشنهاد ۵۳ میلیارد دلاری و دور جدید مذاکرات

بر اساس گزارش‌های اولیه که در ماه ژوئیه (تیر ۱۴۰۵) منتشر شد، استرایپ و ادونت پیشنهادی معادل ۶۰.۵۰ دلار به ازای هر سهم پی‌پال ارائه کردند که ارزش کلی این شرکت را ۵۳ میلیارد دلار تعیین می‌کرد. پی‌پال در آن زمان این پیشنهاد را نپذیرفت، اما به نظر می‌رسد مذاکرات هرگز متوقف نشده باشد. منابع آگاه به وال‌استریت ژورنال اعلام کرده‌اند که طرفین در حال نزدیک شدن به یک توافق نهایی در هفته‌های آینده هستند.

پی‌پال از اظهار نظر در این باره خودداری کرده و سخنگوی استرایپ نیز تنها به این جمله بسنده کرده است که شرکت «درباره شایعات یا گمانه‌زنی‌ها اظهار نظر نمی‌کند». با این حال، ادامه یافتن این مذاکرات نشان می‌دهد که هر دو طرف به دنبال یافتن نقطه تعادلی در قیمت‌گذاری و ساختار معامله هستند.

طرح بازآفرینی انریکه لورس؛ بازگشت به ریشه‌های فناوری

این مذاکرات در زمانی رخ می‌دهد که انریکه لورس، مدیرعامل جدید پی‌پال، تلاش می‌کند این شرکت را از مسیر نزولی نجات دهد. لورس که در ماه مارس ۲۰۲۶ و پس از سال‌ها فعالیت در شرکت اچ‌پی (HP) به پی‌پال پیوست، اولین اقدامات خود در طرح بازآفرینی را در ماه آوریل آغاز کرد.

مهم‌ترین بخش این طرح، تقسیم کسب‌وکار پی‌پال به سه مدل عملیاتی مجزا است:

• راهکارهای پرداخت و پی‌پال: تمرکز بر درگاه‌های پرداخت و خدمات تجاری.

• خدمات مالی مصرف‌کننده و ونمو (Venmo): مدیریت کیف پول‌های دیجیتال و خدمات خرد.

• خدمات پرداخت و رمزارز: توسعه زیرساخت‌های نوین مالی و دارایی‌های دیجیتال.

لورس در ماه مه به سرمایه‌گذاران اعلام کرد که پی‌پال باید به «اصول بنیادین» خود بازگردد و این اصول شامل «تبدیل شدن دوباره به یک شرکت فناوری‌محور» است. علاوه بر این، پی‌پال برنامه‌های کاهش هزینه خود را نیز تسریع کرده و انتظار می‌رود نیروی کار خود را در دو تا سه سال آینده ۲۰ درصد کاهش دهد. این شرکت که در سال ۱۹۹۸ توسط چهره‌های سرشناس سیلیکون‌ولی مانند پیتر تیل، ایلان ماسک، ماکس لوچین و لوک نوسک تاسیس شد، در دوران همه‌گیری کرونا به دلیل رشد تجارت الکترونیک جهش بزرگی را تجربه کرد، اما در سال‌های اخیر با چالش‌های جدی در حفظ سهم بازار مواجه شده است.

چرا این ادغام احتمالی برای صنعت فین‌تک حیاتی است؟

ادغام احتمالی پی‌پال با استرایپ، تنها یک معامله مالی نیست، بلکه تغییر فاز در زیرساخت پرداخت جهانی است. استرایپ که تا پیش از این بیشتر بر زیرساخت‌های B2B و درگاه‌های پرداخت برای کسب‌وکارها تمرکز داشت، با تصاحب پی‌پال و ونمو، بلافاصله به یک غول B2C تبدیل می‌شود. این موضوع ماهیت رقابت را در بازار ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت و ISOها دگرگون می‌کند.

از سوی دیگر، جدا شدن بخش رمزارز پی‌پال در طرح لورس و احتمال ادغام آن با استرایپ، نشان‌دهنده حرکت به سمت یکپارچگی بیشتر دارایی‌های دیجیتال در جریان‌های پرداخت خرد است. این همگرایی می‌تواند شتاب‌دهنده اصلی برای پذیرش پول توکنایز شده به عنوان آینده زیرساخت پرداخت باشد.

اثر احتمالی بر بازیگران بازار پرداخت و بانکداری دیجیتال

برای رقبای بزرگ مانند بلوک (Block)، آدین (Adyen) و اپل پی، این معامله یک زنگ خطر جدی است. استرایپ با در اختیار گرفتن شبکه عظیم کاربران پی‌پال و ونمو، قدرت چانه‌زنی خود را در برابر شبکه‌های کارت و بانک‌ها به شدت افزایش می‌دهد. این موضوع می‌تواند بر مدل‌های درآمدی و تحول کارمزد خدمات بانکداری دیجیتال در سال ۲۰۲۶ تاثیر مستقیم بگذارد.

برای شرکت‌های سرمایه‌گذاری مانند ادونت، ورود به هیئت مدیره پی‌پال فرصتی بی‌نظیر برای مهندسی مالی یک شرکت بزرگ و بازگرداندن آن به مسیر سودآوری از طریق کاهش هزینه‌ها و فروش بخش‌های غیرهسته‌ای است.

نسبت این موضوع با اکوسیستم فین‌تک ایران

اگرچه ساختار بازار پرداخت ایران به دلیل تفاوت‌های رگولاتوری و حضور شرکت‌های PSP بانکی متفاوت است، اما چالش‌های استراتژیک پی‌پال درس‌های مهمی برای فین‌تک‌ها و شرکت‌های پرداخت ایرانی دارد. بسیاری از شرکت‌های پرداخت و کیف پول ایرانی نیز با پدیده «از دست دادن تمرکز فناوری» مواجه هستند و به مرور زمان از یک شرکت نوآور، به یک واسطه مالی صرف تبدیل شده‌اند.

تصمیم انریکه لورس برای تفکیک کسب‌وکار به سه بخش مجزا (زیرساخت، مصرف‌کننده و دارایی دیجیتال) یک الگوی معماری کسب‌وکار است. فین‌تک‌های ایرانی که همزمان در حال ارائه خدمات خرد (مانند کیف پول) و خدمات کلان (مانند درگاه پرداخت و پایاپای) هستند، باید به این نتیجه برسند که تداخل این مدل‌ها می‌تواند باعث کندی نوآوری شود. تفکیک لایه زیرساخت از لایه خدمات مصرف‌کننده، به شرکت‌ها اجازه می‌دهد تا در هر بخش چابکی لازم برای رقابت را حفظ کنند. همچنین، برنامه کاهش ۲۰ درصدی نیروی کار پی‌پال یادآوری می‌کند که در دوران بلوغ فین‌تک، بهینه‌سازی هزینه‌ها و بازگشت به اصول بنیادین مهندسی، به اندازه جذب کاربر اهمیت دارد.

جمع‌بندی و چشم‌انداز پیش‌رو

مذاکرات فروش پی‌پال به استرایپ و ادونت، نقطه عطفی در تاریخچه کوتاه اما پرفراز و نشیب فین‌تک جهانی است. در حالی که پی‌پال تلاش می‌کند با تکیه بر ریشه‌های فناوری خود و بازآفرینی ساختار، از افت سهم بازار جلوگیری کند، استرایپ به دنبال تثبیت جایگاه خود به عنوان زیرساخت اصلی اقتصاد دیجیتال است. اینکه آیا این معامله در هفته‌های آینده نهایی خواهد شد یا به دلیل اختلاف بر سر قیمت‌گذاری متوقف می‌شود، در روزهای آینده مشخص خواهد شد؛ اما صرف‌نظر از نتیجه، سیگنال واضحی از بلوغ و ادغام اجتناب‌ناپذیر در بازار پرداخت‌های جهانی ارسال شده است.

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. ارزش پیشنهاد استرایپ و ادونت برای خرید پی‌پال چقدر است؟

پیشنهاد اولیه شامل خرید هر سهم پی‌پال به مبلغ ۶۰.۵۰ دلار بوده که ارزش کلی شرکت را ۵۳ میلیارد دلار تعیین می‌کند.

۲. چرا پی‌پال به دنبال فروش یا بازسازی ساختار خود است؟

پی‌پال پس از رشد حبابی در دوران همه‌گیری کرونا، در سال‌های اخیر با کاهش سهم بازار و کندی رشد مواجه شده و نیاز به یک طرح نجات و بازآفرینی دارد.

۳. برنامه انریکه لورس برای نجات پی‌پال چیست؟

لورس قصد دارد کسب‌وکار را به سه بخش مجزا (پرداخت، خدمات مصرف‌کننده/ونمو، و رمزارز) تقسیم کند، ۲۰ درصد از نیروی کار را کاهش دهد و شرکت را دوباره به یک نهاد فناوری‌محور تبدیل کند.

۴. در صورت خرید پی‌پال توسط استرایپ، چه تغییری در بازار ایجاد می‌شود؟

استرایپ با ترکیب زیرساخت B2B خود با شبکه مصرف‌کننده پی‌پال و ونمو، به یک غول بی‌رقیب در هر دو بخش تجاری و خرد تبدیل می‌شود و رقابت را برای سایر فین‌تک‌ها دشوارتر می‌کند.

۵. آیا ونمو (Venmo) نیز در این معامله به استرایپ منتقل می‌شود؟

بر اساس طرح بازآفرینی، ونمو در بخش خدمات مالی مصرف‌کننده قرار می‌گیرد و در صورت نهایی شدن معامله با استرایپ، به عنوان بازوی B2C این شرکت عمل خواهد کرد.

برای دنبال کردن تحلیل‌های بیشتر درباره فین‌تک، بانکداری دیجیتال و اقتصاد نوآوری، گزارش‌های تخصصی پی‌کار را در بخش مقالات فین‌تک و اقتصاد دیجیتال بخوانید.

بر اساس گزارش‌های تازه، مذاکرات برای واگذاری پی‌پال به کنسرسیومی متشکل از استرایپ و ادونت اینترنشنال وارد فاز حساس‌تری شده است؛ تحولی که می‌تواند رقابت در بازار جهانی پرداخت‌های دیجیتال را بازتعریف کند. برای مطالعه جزئیات دقیق این معامله، گزارش تک‌کرانچ را بررسی کنید و تحلیل‌های تخصصی پی‌کار درباره پیامدهای این ادغام احتمالی را در بخش مقالات دنبال نمایید.