مخالفت شدید مایکل سیلور با پروپوزال BIP-110؛ تنش جدید در حاکمیت بیت‌کوین

انتشار جزئیات فنی و آغاز مباحثات جدی پیرامون **پروپوزال BIP-110**، توجه توسعه‌دهندگان پروتکل بیت‌کوین و فعالان حوزه پرداخت‌های دیجیتال را به خود جلب کرده است؛ طرحی ساختاریافته که با تمرکز بر بهینه‌سازی کارمزدها و ارتقای سطح حریم خصوصی در تراکنش‌های چندامضایی، پتانسیل ایجاد تحولی ملموس در کارایی شبکه‌های غیرمتمرکز را دارد و می‌تواند مسیر توسعه ابزارهای نوین فین‌تک و راهکارهای حضانتی را هموارتر کند.

در اواسط سال ۲۰۲۶ میلادی، بحث و جدل بر سر آینده حاکمیت بیت‌کوین و نحوه مدیریت داده‌های غیرمالی روی این شبکه به اوج خود رسیده است. مایکل سیلور (Michael Saylor)، رئیس هیئت‌مدیره شرکت مایکرواستراتژی و بزرگ‌ترین دارنده شرکتی بیت‌کوین در جهان، با انتشار متنی مفصل شامل ۱۱۰ دلیل، مخالفت صریح خود را با پروپوزال بهبود بیت‌کوین موسوم به BIP-110 اعلام کرد. این پروپوزال که با هدف محدود کردن تراکنش‌های غیرپولی مانند اوردینالز (Ordinals) و کتیبه‌ها (Inscriptions) ارائه شده، جامعه بیت‌کوین را به دو دسته موافق و مخالف تقسیم کرده است.

سیلور در یادداشتی ۳۷۰۰ کلمه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس، ضمن ابراز همدردی با دغدغه‌های توسعه‌دهندگان برای حفظ کارایی شبکه، راهکار پیشنهادی در BIP-110 یعنی ایجاد یک سافت‌فورک موقت را ابزاری نادرست و آسیب‌رسان به اصول بازار آزاد و نوآوری بدون نیاز به مجوز دانست. این تقابل، یادآور جنگ‌های تاریخی اندازه بلاک (Blocksize Wars) در سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ است و نشان می‌دهد که چالش‌های حاکمیتی در شبکه بیت‌کوین همچنان زنده و پیچیده هستند.

اصل ماجرا چیست؟

پروپوزال BIP-110 در دسامبر ۲۰۲۵ توسط توسعه‌دهنده‌ای با نام مستعار «داتون اوم» (Dathon Ohm) و با حمایت چهره‌های سرشناسی مانند لوک دش‌جی‌آر (Luke Dashjr)، بنیان‌گذار پروتکل اوشن (Ocean)، معرفی شد. هدف اصلی این طرح، جلوگیری از اسپم شدن شبکه بیت‌کوین توسط داده‌های دلخواه و غیرپولی (مانند توکن‌های بی‌همتا یا NFTهای شبکه بیت‌کوین) و حفظ کارکرد اصلی بیت‌کوین به عنوان یک سیستم نقدی همتا‌به‌همتا است. موافقان این طرح معتقدند که حجم بالای داده‌های اوردینالز، هزینه اجرای گره‌های کامل (Full Nodes) را افزایش داده و تمرکززدایی شبکه را تهدید می‌کند.

با این حال، مایکل سیلور معتقد است که قوانین بیت‌کوین باید بی‌طرف باقی بمانند. او در بیانیه خود نوشت: «بسیاری از بیت‌کوینرهایی که به آن‌ها احترام می‌گذارم از BIP-110 حمایت می‌کنند. آن‌ها می‌خواهند اعتبارسنجی را در دسترس نگه دارند، از اپراتورهای گره در برابر هزینه‌ها و محتوای ناخواسته محافظت کنند و بیت‌کوین را به عنوان پول سخت حفظ کنند. این‌ها دغدغه‌های جدی هستند و من در این اهداف با آن‌ها شریک هستم، اما با راهکار پیشنهادی مخالفم.» سیلور بر این باور است که بیت‌کوین با تکیه بر قوانین بی‌طرف، اجماع سخت‌گیرانه، بازارهای آزاد و نوآوری بدون نیاز به مجوز قوی‌ترین ساختار را دارد و هرگونه مداخله مصنوعی در بازار کارمزدها می‌تواند به اعتماد سرمایه‌گذاران آسیب بزند.

چرا این موضوع مهم است؟

این تنش فراتر از یک بحث فنی ساده میان توسعه‌دهندگان است؛ این موضوع به فلسفه وجودی بیت‌کوین و مدل اقتصادی آن مربوط می‌شود. از یک سو، طرفداران سرسخت «پول سخت» معتقدند بیت‌کوین باید صرفاً ابزاری برای انتقال ارزش باشد و نباید فضای بلاک گران‌بها صرف ذخیره‌سازی تصاویر یا داده‌های متنی بیهوده شود. از سوی دیگر، حامیان بازار آزاد و ماینرها بر این باورند که هر کاربری که کارمزد شبکه را پرداخت می‌کند، حق دارد هر نوع داده‌ای را روی بلاک‌چین ثبت کند.

موضع‌گیری سیلور به عنوان رهبر شرکتی که میلیاردها دلار بیت‌کوین در ترازنامه خود دارد، وزن سنگینی به جبهه مخالفان BIP-110 می‌دهد. این تقابل نشان می‌دهد که تصمیم‌گیری در بیت‌کوین تا چه حد غیرمتمرکز و در عین حال چالش‌برانگیز است. عدم وجود یک نهاد مرکزی برای تصمیم‌گیری باعث می‌شود که چنین پروپوزال‌هایی نیازمند اجماع گسترده میان توسعه‌دهندگان، ماینرها، هولدرهای بزرگ و کاربران عادی باشند؛ اجماعی که به دست آوردن آن در شرایط فعلی بسیار دشوار به نظر می‌رسد.

اثر احتمالی بر بازیگران بازار

اولین گروهی که مستقیماً از این تصمیمات تأثیر می‌پذیرند، ماینرهای بیت‌کوین هستند. در سال‌های اخیر و با کاهش پاداش بلاک (هاوینگ)، کارمزدهای حاصل از تراکنش‌های اوردینالز به یکی از منابع درآمدی مهم ماینرها تبدیل شده است. محدود کردن این تراکنش‌ها از طریق پروپوزال BIP-110 می‌تواند درآمد ماینرها را به شدت کاهش دهد و امنیت شبکه را در بلندمدت با چالش مواجه کند. بر اساس نظرسنجی فاوندری از ماینرهای بیت‌کوین درباره BIP-110، بخش عمده‌ای از جامعه استخراج با هرگونه محدودیتی که درآمدهای کارمزدی آن‌ها را کاهش دهد، مخالف هستند.

برای اپراتورهای گره‌ها (Node Operators)، رد شدن این پروپوزال به معنای تداوم رشد سریع حجم بلاک‌چین و در نتیجه افزایش هزینه‌های سخت‌افزاری برای نگهداری یک گره کامل است. این مسئله می‌تواند در بلندمدت تعداد گره‌های فعال را کاهش داده و به تمرکززدایی شبکه آسیب بزند. برای سرمایه‌گذاران نهادی مانند مایکرواستراتژی نیز، ثبات پروتکل و عدم وقوع فورک‌های ناخواسته اهمیت حیاتی دارد؛ چرا که هرگونه انشعاب در شبکه می‌تواند ارزش دارایی‌های آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

نسبت این موضوع با ایران

صنعت استخراج بیت‌کوین در ایران همواره با چالش‌های متعددی از جمله ناترازی انرژی، قطعی برق در فصول گرم و سرد و فشارهای رگولاتوری دست‌وپنجه نرم می‌کند. در چنین شرایطی، ماینرهای ایرانی برای حفظ سودآوری خود به شدت به کارمزدهای شبکه وابسته هستند. هرگونه تغییری در پروتکل بیت‌کوین که منجر به کاهش کارمزد تراکنش‌ها شود (مانند تصویب احتمالی BIP-110)، می‌تواند حاشیه سود ماینرهای داخل کشور را بیش از پیش کاهش داده و بقای اقتصادی آن‌ها را به خطر بیندازد.

از سوی دیگر، توسعه‌دهندگان و فعالان فین‌تک در ایران که در حوزه راه‌حل‌های لایه دوم بیت‌کوین و کاربردهای نوین بلاک‌چین فعالیت می‌کنند، باید این تحولات حاکمیتی را به دقت رصد کنند. تصمیم‌گیری درباره آینده حاکمیت بیت‌کوین، مسیر توسعه ابزارهای مالی و سرویس‌های مبتنی بر این شبکه را در سراسر جهان، از جمله در اکوسیستم نوآوری ایران، مشخص خواهد کرد.

جمع‌بندی

مخالفت صریح و مستدل مایکل سیلور با پروپوزال BIP-110 نشان‌دهنده عمق شکاف میان دیدگاه‌های فنی و اقتصادی در جامعه بیت‌کوین است. در حالی که توسعه‌دهندگان محافظه‌کار به دنبال حفظ کارایی و تمرکززدایی شبکه در لایه اول هستند، بازیگران تجاری و ماینرها بر آزادی بازار و پویایی اقتصادی تأکید دارند. آینده بیت‌کوین به این بستگی دارد که جامعه چگونه می‌تواند میان این دو دیدگاه متضاد تعادل برقرار کند، بدون آنکه به امنیت یا اعتبار این شبکه آسیب وارد شود.

پرسش‌های متداول (FAQ)

• پروپوزال BIP-110 چیست؟ طرحی پیشنهادی برای ایجاد یک سافت‌فورک موقت در بیت‌کوین است که هدف آن محدود کردن تراکنش‌های غیرپولی مانند اوردینالز و کتیبه‌ها به منظور کاهش شلوغی شبکه است.

• چرا مایکل سیلور با BIP-110 مخالف است؟ سیلور معتقد است قوانین بیت‌کوین باید بی‌طرف و مبتنی بر بازار آزاد باشند و اعمال محدودیت‌های مصنوعی بر تراکنش‌ها، به اعتماد سرمایه‌گذاران و نوآوری آسیب می‌زند.

• تأثیر BIP-110 بر ماینرهای بیت‌کوین چیست؟ در صورت تصویب، این پروپوزال با حذف تراکنش‌های اوردینالز باعث کاهش درآمدهای کارمزدی ماینرها می‌شود که این امر مخالفت شدید آن‌ها را به همراه داشته است.

• تفاوت این بحث با جنگ‌های اندازه بلاک چیست؟ در جنگ‌های اندازه بلاک بحث بر سر افزایش ظرفیت تراکنش‌ها بود، اما در BIP-110 بحث بر سر نوع داده‌های مجاز برای ثبت روی بلاک‌چین و فیلتر کردن داده‌های غیرمالی است.

• آیا احتمال فورک و تقسیم شبکه بیت‌کوین وجود دارد؟ اگرچه BIP-110 به عنوان یک سافت‌فورک موقت پیشنهاد شده، اما عدم دستیابی به اجماع و پافشاری طرفین می‌تواند ریسک‌های حاکمیتی و فنی برای شبکه ایجاد کند.

برای دنبال کردن تحلیل‌های بیشتر درباره فین‌تک، بانکداری دیجیتال و اقتصاد نوآوری، مقالات تحلیلی پی‌کار را در بخش فین‌تک و اقتصاد دیجیتال بخوانید.

مخالفت شدید مایکل سیلور با پروپوزال BIP-110، تنش‌های جدیدی را در ساختار حاکمیتی بیت‌کوین ایجاد کرده و چالش‌های تصمیم‌گیری غیرمتمرکز در این شبکه را بار دیگر به تصویر کشیده است؛ برای بررسی عمیق‌تر اثرات این تصمیم بر بازار دارایی‌های دیجیتال می‌توانید به بخش مقالات تخصصی پی‌کار مراجعه کنید و جزئیات بیشتر درباره دلایل فنی این مخالفت را در گزارش منتشرشده توسط کوین‌تلگراف بخوانید.